In phun kỹ thuật số là phương pháp in trực tiếp từ file máy tính lên vật liệu bằng hệ thống đầu phun mực, không cần làm bản in hay khuôn. Nhờ vậy phương pháp này phù hợp với nhu cầu in khổ lớn, nội dung thay đổi và số lượng ít, nên được dùng nhiều trong quảng cáo ngoài trời, poster, hộp đèn, decal dán kính và các ấn phẩm trưng bày. Bài viết thuộc chuyên mục các bài về kiến thức in ấn, giải thích nguyên lý, các hệ mực, vật liệu thường gặp, cách chuẩn bị file và thông tin cần có khi đặt in.
In phun kỹ thuật số là gì và hoạt động như thế nào
In phun kỹ thuật số, còn gọi là in phun quảng cáo hoặc in phun khổ lớn, hoạt động theo nguyên lý tương tự máy in phun màu để bàn: file hình ảnh được gửi từ máy tính tới máy in, đầu phun di chuyển ngang qua vật liệu và phun các giọt mực rất nhỏ theo từng điểm ảnh. Khác biệt chính nằm ở kích thước máy, loại mực và khả năng in trên nhiều vật liệu khổ rộng dạng cuộn.
Bộ phận quyết định chất lượng của máy in phun là hệ thống đầu phun. Số lượng đầu phun, kích thước giọt mực và độ phân giải cơ học của đầu phun ảnh hưởng đến độ sắc nét của hình ảnh và tốc độ in. Chất lượng thành phẩm còn phụ thuộc vào sự phù hợp giữa mực và vật liệu: cùng một file in nhưng trên hai chất liệu khác nhau có thể cho độ bám mực, độ đậm màu và độ bền khác nhau.
Ưu điểm lớn của in phun kỹ thuật số là không phải làm bản in, nên thay đổi nội dung giữa các tấm in rất thuận tiện và có thể in một sản phẩm duy nhất. Khổ in rộng cũng cho phép làm các tấm quảng cáo có kích thước lớn mà không cần ghép nhiều mảnh nhỏ, hoặc ghép nối ít điểm hơn khi kích thước vượt khổ cuộn.
Các hệ mực dùng trong in phun kỹ thuật số khổ lớn
Hệ mực quyết định môi trường sử dụng của sản phẩm in, vì vậy khi đặt in cần biết sản phẩm dùng trong nhà hay ngoài trời, dán trên bề mặt nào và cần bền màu trong bao lâu. Các hệ mực thường gặp gồm:
- Mực gốc dung môi và dung môi nhẹ (eco-solvent): bám tốt trên bạt, decal nhựa, thích hợp với bảng hiệu và banner ngoài trời.
- Mực UV: được làm khô bằng đèn UV ngay sau khi phun, in được trên nhiều loại vật liệu khác nhau và cho lớp mực nổi nhẹ trên bề mặt.
- Mực latex: gốc nước, mùi nhẹ hơn mực dung môi, dùng cho một số vật liệu quảng cáo và trang trí trong nhà.
- Mực gốc nước (dye hoặc pigment): phổ biến với giấy ảnh, poster, phim backlit dùng trong nhà, cho màu sắc rực rỡ nhưng cần che chắn khỏi nước.
Mỗi xưởng sử dụng loại máy và mực khác nhau, nên hệ mực áp dụng cho từng đơn hàng cần được xác nhận khi báo giá.
Vật liệu in phun kỹ thuật số thường gặp trong quảng cáo
In bạt hiflex
Hiflex là loại bạt nền nhựa PVC gia cố lớp sợi, bền, chịu thời tiết và có khổ cuộn rộng, nên được dùng làm banner, pano, bảng hiệu ngoài trời. Các tấm lớn có thể được ghép nối bằng hàn nhiệt hoặc keo, đường nối được xử lý kỹ để hình ảnh liền mạch. Hiflex chịu kéo và chịu nhiệt tốt, thường được gia cố mép và đục khoen để căng lên khung hoặc treo cố định.
In PP trong nhà và PP ngoài trời
PP là màng nhựa polypropylene có bề mặt nhẵn, cho hình ảnh sắc nét và màu sắc rõ. PP trong nhà thường dùng cho poster, tranh trưng bày, hình ảnh triển lãm, có thể dán lên tường, đóng khung hoặc lắp vào standee, kệ X. PP dùng ngoài trời thường kết hợp lớp cán màng bảo vệ để tăng độ bền với ánh sáng và độ ẩm. So với hiflex, PP cho bề mặt mịn hơn, cảm giác hình ảnh gần như in trên giấy, còn hiflex ưu tiên khả năng chịu thời tiết và khổ lớn.
Khi dán PP có lớp keo lên tường hoặc cửa, cần lưu ý lớp keo có thể bám chắc, về sau khó bóc sạch và có thể để lại vết trên bề mặt sơn. Vì vậy với vị trí cần thay nội dung thường xuyên, nên cân nhắc dạng treo hoặc khung thay vì dán trực tiếp.
In decal PP
Decal PP là vật liệu tự dính có nền PP, thường dùng làm tem nhãn, hình dán quảng cáo và hình dán trang trí. Vật liệu này bền hơn decal giấy trong môi trường ẩm, có thể cắt theo hình sau khi in. Nội dung về chất liệu được trình bày thêm trong bài in decal PP.
In decal trong
Decal trong có nền nhựa trong suốt, khi dán lên kính, chai lọ hoặc bề mặt sáng màu sẽ cho hiệu ứng hình ảnh như in trực tiếp lên bề mặt. Vật liệu có hai dạng thường gặp là nền trong và nền trắng đục. Với nền trong, phần không có mực vẫn trong suốt, nên màu sắc hiển thị phụ thuộc vào màu bề mặt phía sau, và thường cần lớp mực trắng lót để nội dung nổi rõ trên nền tối. Decal trong được dùng cho decal dán xe, chai nước, bao bì mỹ phẩm, logo dán kính. Tham khảo thêm bài in decal trong và bài sticker nhựa là gì để biết ứng dụng cụ thể.
In decal lưới
Decal lưới là vật liệu đục lỗ nhỏ li ti, dùng dán lên cửa kính cửa hàng, showroom hoặc xe. Từ bên ngoài, hình ảnh in vẫn hiển thị rõ; từ bên trong, người dùng vẫn nhìn xuyên ra ngoài tương đối thoáng vì các lỗ nhỏ không che kín tầm nhìn. Vật liệu này thích hợp cho quảng cáo trên kính mà vẫn giữ ánh sáng và tầm nhìn trong không gian, tuy nhiên độ sắc nét hình ảnh thấp hơn decal nguyên tấm. Nội dung chi tiết có trong bài in decal lưới.
In backlit film
Backlit film là phim chuyên dụng cho hộp đèn quảng cáo, có lớp phủ giúp mực bám và cho ánh sáng truyền qua đều. Khi hộp đèn bật sáng, hình ảnh hiển thị rõ cả ban ngày lẫn ban đêm. Ngoài hộp đèn, phim cũng được dùng làm poster trưng bày trong nhà, tranh triển lãm. Poster nói chung có thể tham khảo bài in poster quảng cáo.
Bảng đối chiếu vật liệu in phun kỹ thuật số
| Vật liệu | Môi trường dùng | Ứng dụng thường gặp | Lưu ý khi chọn |
|---|---|---|---|
| Bạt hiflex | Ngoài trời, trong nhà | Banner, pano, bảng hiệu, backdrop | Cần gia cố mép, đục khoen; kích thước lớn có thể phải ghép nối |
| PP trong nhà | Trong nhà | Poster, tranh trưng bày, standee, kệ X | Không nên dùng ngoài trời nếu không có lớp bảo vệ |
| Decal PP | Trong nhà, ngoài trời có cán màng | Tem nhãn, hình dán quảng cáo | Keo bám chắc, khó bóc sạch sau thời gian dài |
| Decal trong | Trong nhà, ngoài trời | Dán kính, chai lọ, xe, logo | Màu hiển thị phụ thuộc màu nền dán; cần lớp lót trắng khi dán nền tối |
| Decal lưới | Cửa kính, kính xe | Quảng cáo dán kính cửa hàng | Độ sắc nét thấp hơn decal nguyên tấm; chọn mật độ lỗ theo nhu cầu nhìn |
| Backlit film | Trong nhà, hộp đèn | Hộp đèn, poster đèn nền | Cần chọn độ truyền sáng phù hợp với hộp đèn |
Chuẩn bị file in phun kỹ thuật số khổ lớn
File in cần được chuẩn bị theo kích thước thực hoặc theo tỷ lệ chính xác với kích thước thành phẩm. Độ phân giải không cần quá cao như in offset vì khoảng cách nhìn thường xa hơn: banner xem từ xa có thể dùng khoảng 72 đến 100 PPI tính theo kích thước in thực tế, trong khi poster xem gần nên từ 150 PPI trở lên. Chữ và logo nên để dạng vector hoặc chuyển thành đường (outline) để không lỗi font khi mở file trên máy khác.
- Hệ màu: thiết kế ở CMYK để hạn chế sai lệch màu so với bản in. Tham khảo bài mô hình màu CMYK trong in ấn.
- Vùng xén và lề an toàn: thêm phần tràn ra ngoài khổ thành phẩm để khi cắt không lộ viền trắng, giữ nội dung quan trọng cách mép một khoảng đủ lớn.
- Khoảng chừa cho gia công: với bạt hiflex, cần chừa lề để gấp mép, đục khoen hoặc may viền; với decal, cần chừa khoảng bế hoặc cắt.
- Định dạng: ưu tiên PDF hoặc file gốc kèm font và ảnh liên kết; ghi rõ kích thước thật và tỷ lệ nếu file được thu nhỏ.
Gia công sau in và lắp đặt
Sau khi in, sản phẩm có thể được xử lý thêm để tăng độ bền hoặc phù hợp với vị trí sử dụng. Cán màng mờ hoặc bóng giúp bảo vệ bề mặt, giảm trầy xước và hạn chế bay màu. Bồi lên tấm cứng như fomex, mica hoặc alu giúp tấm in phẳng, đứng được hoặc treo bền. Cắt bế theo hình tạo ra các hình dán riêng lẻ. Với các sản phẩm bạt, gia công mép và khoen là bước cần thiết trước khi lắp lên khung hoặc treo.
Về lắp đặt, tấm in dán kính hoặc tường cần bề mặt khô, sạch, không bụi và không dầu. Với các tấm lớn, nên dán theo từng đoạn và dùng dụng cụ miết đều để tránh bọt khí và nhăn. Vật liệu có keo mạnh cần được dán đúng vị trí ngay từ lần đầu, vì việc bóc lên dán lại có thể làm biến dạng tấm in.
So sánh in phun kỹ thuật số với in offset
Hai phương pháp phục vụ những nhu cầu khác nhau. In offset dùng bản in và phù hợp với số lượng lớn các ấn phẩm khổ nhỏ như tờ rơi, catalogue, hộp giấy, nơi chi phí chuẩn bị bản được chia đều trên nhiều sản phẩm. In phun kỹ thuật số không cần bản in, thuận tiện cho khổ lớn, số lượng ít và nội dung thay đổi. Khi cần tờ rơi hoặc ấn phẩm văn phòng số lượng lớn, in offset thường là lựa chọn kinh tế hơn; khi cần banner, poster lớn hay decal vài chục mét vuông, in phun là phương án thông dụng.
Với tem nhãn decal có hình dáng riêng, doanh nghiệp có thể cân nhắc giữa in kỹ thuật số và in offset theo số lượng và yêu cầu màu. Bài vì sao decal nhựa giúp sản phẩm cao cấp hơn nêu thêm đặc điểm của vật liệu nhựa khi dùng cho bao bì.
Thông tin cần chuẩn bị để nhận báo giá
- Sản phẩm cần in: banner, poster, decal, hộp đèn hay loại khác.
- Kích thước thành phẩm (rộng × cao) và số lượng từng kích thước.
- Vị trí sử dụng: trong nhà hay ngoài trời, bề mặt dán hoặc cách treo.
- Chất liệu mong muốn; nếu chưa chọn được, nêu mục đích và thời gian sử dụng dự kiến để được tư vấn.
- Yêu cầu gia công: cán màng, bồi, cắt bế, gia cố mép, đục khoen.
- File thiết kế, định dạng và độ phân giải theo kích thước in thực tế.
Câu hỏi thường gặp về in phun kỹ thuật số
In phun kỹ thuật số khác in kỹ thuật số thông thường ở điểm nào?
Cả hai đều in trực tiếp từ file số mà không làm bản in. Tuy nhiên, in phun khổ lớn dùng đầu phun mực trên vật liệu dạng cuộn như bạt, PP, decal, thường cho sản phẩm khổ rộng. In kỹ thuật số khổ nhỏ trên giấy tờ, thường dùng máy in laser hoặc in phun khổ A3, A4, phục vụ ấn phẩm văn phòng, tài liệu số lượng ít.
Ảnh nhỏ có thể in thành banner khổ lớn được không?
Có thể in được nhưng chất lượng sẽ bị giảm nếu độ phân giải không đủ so với khoảng cách nhìn. Một ảnh quá nhỏ khi phóng lớn sẽ vỡ hạt và mờ chi tiết. Nên cung cấp file gốc có độ phân giải cao hoặc trao đổi với xưởng về mức độ phù hợp trước khi in.
Sản phẩm in phun dùng ngoài trời có bền màu không?
Độ bền màu phụ thuộc vào hệ mực, vật liệu và việc cán màng bảo vệ. Sản phẩm dùng ngoài trời nên chọn vật liệu và mực dành riêng cho môi trường ngoài trời, đồng thời cân nhắc cán màng. Thời gian bền màu cụ thể cần được xác nhận theo từng loại vật liệu khi báo giá.
Doanh nghiệp cần in phun kỹ thuật số hoặc cần tư vấn chất liệu, kích thước có thể gửi quy cách gồm kích thước, số lượng, chất liệu và file qua Zalo 0934 510 662 hoặc gọi hotline 0934 510 662; phương án in và vật liệu phù hợp được xác nhận khi báo giá. Xưởng làm việc từ 8h00 đến 18h00, Thứ Hai đến Thứ Bảy.