Nhãn phụ là gì? Đó là loại nhãn bổ sung được dán thêm lên bao bì để thể hiện những thông tin mà nhãn chính chưa có hoặc chưa đủ, chẳng hạn thành phần, hướng dẫn sử dụng, xuất xứ, số lô, hạn dùng và đơn vị chịu trách nhiệm về sản phẩm. Nhãn chính đảm nhiệm việc nhận diện thương hiệu và tên sản phẩm, còn nhãn phụ lo phần thông tin chi tiết, nên hai loại nhãn bổ trợ cho nhau thay vì thay thế nhau.
Câu hỏi này thường xuất hiện ở doanh nghiệp nhập khẩu cần bổ sung thông tin tiếng Việt, ở cơ sở sản xuất có nhiều đợt hàng với số lô và hạn dùng khác nhau, hoặc ở đơn vị phân phối cần ghi thêm thông tin lên bao bì có sẵn. Nội dung nằm trong nhóm bài về dịch vụ và kiến thức in tem nhãn.
Nhãn phụ là gì và khác nhãn chính thế nào
Để trả lời đầy đủ câu hỏi nhãn phụ là gì, trước hết cần hiểu vai trò của nhãn chính, vì hai khái niệm này luôn được đặt cạnh nhau. Người mua nhìn thấy trước hết thương hiệu và tên sản phẩm; các thông tin phục vụ sử dụng, bảo quản và truy xuất thường nằm ở vị trí khác với cỡ chữ nhỏ hơn.
Nhãn chính: nhận diện thương hiệu và tên sản phẩm
Nhãn chính là nhãn thể hiện thương hiệu và tên sản phẩm, thường được in trực tiếp lên bao bì hoặc gắn lên bao bì ngay từ khâu sản xuất hàng loạt. Vì được làm cùng bao bì và gắn với bộ nhận diện của doanh nghiệp, nhãn chính ít thay đổi giữa các đợt sản xuất.
Nhãn phụ: bổ sung thông tin còn thiếu hoặc cần cập nhật
Nhãn phụ là nhãn bổ sung thông tin như thành phần, hướng dẫn sử dụng, xuất xứ, số lô, ngày sản xuất, hạn dùng và đơn vị chịu trách nhiệm. Loại nhãn này thường được dán thêm lên bao bì sau khi bao bì đã hoàn thiện, nhất là với hàng nhập khẩu cần thể hiện thông tin bằng tiếng Việt. Trong thực tế, nhiều người gọi loại nhãn này là tem phụ vì kích thước nhỏ và hình thức dán thêm, tuy nhiên khái niệm nhãn phụ rộng hơn: nhãn có thể là một miếng decal nhỏ hoặc một tem lớn chứa nhiều dòng thông tin.
| Tiêu chí | Nhãn chính | Nhãn phụ |
|---|---|---|
| Vai trò | Nhận diện thương hiệu, giới thiệu tên và đặc trưng sản phẩm | Bổ sung thông tin chi tiết phục vụ sử dụng, bảo quản, truy xuất và quản lý |
| Nội dung | Logo, tên sản phẩm, hình ảnh, thông điệp thương hiệu, thông tin cốt lõi | Thành phần, hướng dẫn sử dụng, xuất xứ, số lô, hạn dùng, đơn vị chịu trách nhiệm |
| Vị trí | Mặt trước hoặc mặt nổi bật của bao bì | Mặt sau, mặt bên, đáy hoặc khoảng trống còn lại trên bao bì |
| Cách tạo ra | In trực tiếp lên bao bì hoặc dán nhãn cùng đợt sản xuất bao bì | In riêng trên decal và dán thêm sau khi bao bì đã hoàn thiện |
| Chất liệu thường dùng | Chất liệu của bao bì hoặc decal chất lượng cao theo thiết kế | Decal giấy, decal PP hoặc chất liệu khác theo môi trường bảo quản |
| Mức độ thay đổi | Ổn định giữa các đợt hàng | Có thể thay đổi theo từng lô, từng thị trường hoặc từng nhóm hàng |
Bảng trên cho thấy điểm khác biệt cốt lõi nằm ở mức độ thay đổi. Nhãn chính được thiết kế một lần rồi sản xuất số lượng lớn, trong khi nhãn phụ phải bám theo dữ liệu thực tế của từng đợt hàng, từng thị trường tiêu thụ và từng yêu cầu ghi nhãn. Chỉ một sai sót về số lô hay hạn dùng cũng khiến cả đợt tem phải làm lại.
Thông tin trên nhãn phụ thường gồm những gì
Thông tin trên nhãn phụ phụ thuộc vào nhóm hàng và vào phần thông tin đã có sẵn trên nhãn gốc. Với thực phẩm, mỹ phẩm, hóa chất gia dụng hay đồ điện, các nội dung cần có và cách trình bày không giống nhau. Nội dung nhãn cần theo quy định ghi nhãn hiện hành đối với từng nhóm hàng; doanh nghiệp tự xác định hoặc tham khảo cơ quan, đơn vị tư vấn có thẩm quyền trước khi chốt nội dung gửi đi in. Xưởng in chỉ thực hiện in theo nội dung đã được doanh nghiệp xác nhận.
Dù khác nhau theo ngành hàng, các nội dung xuất hiện trên nhãn phụ thường quy về một số nhóm quen thuộc như bảng dưới đây.
| Nhóm thông tin | Ví dụ nội dung | Đặc điểm |
|---|---|---|
| Nhận diện sản phẩm | Tên sản phẩm bằng tiếng Việt, tên thương mại, quy cách, định lượng hoặc thể tích | Thường cố định theo từng sản phẩm |
| Thành phần và hướng dẫn | Thành phần chính, hướng dẫn sử dụng, hướng dẫn bảo quản, cảnh báo | Cố định, đôi khi dài nên cần diện tích tem đủ lớn |
| Xuất xứ | Nước sản xuất, nơi sản xuất hoặc nơi đóng gói | Cố định theo nhà cung cấp |
| Đơn vị chịu trách nhiệm | Tên, địa chỉ doanh nghiệp nhập khẩu hoặc phân phối, thông tin liên hệ | Cố định theo doanh nghiệp |
| Thông tin theo lô | Số lô, ngày sản xuất, hạn dùng | Thay đổi theo từng đợt hàng |
| Mã định danh | Mã vạch, mã QR, mã truy xuất | Cố định hoặc biến đổi tùy cách quản lý hàng hóa |
Nhóm thông tin theo lô và mã định danh là phần dễ phát sinh sai sót nhất, vì dữ liệu thay đổi liên tục và thường do bộ phận kho hoặc bộ phận chất lượng cung cấp. Về nguyên tắc thể hiện mã, bài mã vạch là gì: EAN-13, Code 128 và QR khác nhau thế nào trình bày sự khác nhau giữa các loại mã thường gặp trên nhãn. Còn về vai trò chung của nhãn trên bao bì, bài tem nhãn là gì và thông tin thường có trên nhãn cung cấp bức tranh tổng quan hơn.
Nhãn phụ hàng nhập khẩu: tem nhãn phụ tiếng Việt và nhãn gốc
Nhãn phụ là gì trong bối cảnh hàng nhập khẩu? Đây là trường hợp phổ biến nhất khiến doanh nghiệp tìm hiểu về loại nhãn này. Hàng từ nước ngoài về thường mang nhãn gốc bằng ngôn ngữ của nước sản xuất. Khi phân phối trong nước, doanh nghiệp nhập khẩu cần bổ sung thông tin bằng tiếng Việt để người mua hiểu sản phẩm là gì, dùng thế nào, do đơn vị nào chịu trách nhiệm. Phần bổ sung này được thể hiện bằng nhãn phụ dán lên bao bì, vì vậy tem nhãn phụ tiếng Việt chính là cách làm phổ biến để hoàn thiện bao bì của hàng nhập.
Mối quan hệ giữa nhãn phụ và nhãn gốc
Mối quan hệ giữa nhãn phụ và nhãn gốc là bổ sung chứ không phải thay thế. Nhãn gốc giữ nguyên thông tin của nhà sản xuất; nhãn phụ thể hiện phần bằng tiếng Việt và những thông tin mà thị trường trong nước yêu cầu. Hai phần cần khớp nhau về nội dung cốt lõi, ví dụ tên sản phẩm, quy cách, số lô, hạn dùng và xuất xứ.
Doanh nghiệp tự xác định nội dung, xưởng in theo dữ liệu cung cấp
Việc quyết định nội dung nhãn phụ thuộc vào trách nhiệm của doanh nghiệp đứng tên trên sản phẩm. Đơn vị đặt in cần xác định rõ nhóm hàng của doanh nghiệp thuộc diện nào và nội dung nhãn cần có những mục gì, hoặc nhờ đơn vị tư vấn có thẩm quyền xem xét. Về phía xưởng, In Nhãn Mác in theo nội dung và bố cục do khách hàng cung cấp, hỗ trợ dàn trang từ nội dung đó; xưởng không viết nội dung hộ và không dịch thuật. Bài quy định tem nhãn hàng hóa nhập khẩu: nội dung bắt buộc và tem phụ giải thích khung chung dành cho nhóm hàng này.
Về phương án sản xuất, doanh nghiệp có thể tham khảo trang in tem nhãn phụ cho sản phẩm nhập khẩu để biết quy cách và thông tin cần gửi, đồng thời xem các bố cục tham khảo tại trang mẫu tem phụ sản phẩm trước khi quyết định bố cục riêng cho sản phẩm.
Cách dán và bố trí nhãn phụ trên bao bì
Biết nhãn phụ là gì chưa đủ, vì một nhãn phụ có nội dung đúng nhưng dán sai vị trí vẫn không phát huy được tác dụng. Mục tiêu của việc bố trí là người mua hoặc người kiểm tra tìm được thông tin nhanh, nhãn không làm mất những thông tin quan trọng trên nhãn gốc và nhãn bám chắc trong suốt thời gian lưu kho, vận chuyển, trưng bày.
Nguyên tắc về vị trí và hướng đọc
- Không che thông tin trên nhãn gốc, nhất là tên sản phẩm, mã vạch, số lô và hạn dùng đã có sẵn trên bao bì. Khi buộc phải dán đè lên khu vực đó, cần bảo đảm nội dung bị che đã được thể hiện lại đầy đủ trên nhãn phụ.
- Dán ở vị trí dễ đọc, ưu tiên mặt sau hoặc mặt bên có diện tích phẳng, nằm ngoài khu vực đường gấp, mép dán và vùng thường bị tay cầm chạm vào.
- Giữ hướng đọc cùng chiều với nhãn gốc để người cầm sản phẩm không phải xoay nhiều lần mới đọc hết thông tin.
- Thống nhất một vị trí cho cùng một dòng sản phẩm, dán thẳng hàng và cách mép đều nhau để việc kiểm tra, đối soát giữa các đợt thuận tiện.
Chuẩn bị bề mặt trước khi dán
Bề mặt cần sạch và khô trước khi dán. Bụi, dầu, hơi ẩm hoặc lớp phấn trên bao bì làm lớp keo giảm khả năng bám, dẫn đến nhãn bong mép sau một thời gian. Với bề mặt cong như chai, lọ, nên chọn tem có kích thước vừa phải để tránh nhãn bị cong vênh, nhăn ở mép. Với bề mặt nhám hoặc có kết cấu, cần thử dán mẫu trước khi in số lượng lớn, vì loại keo thông thường có thể không bám đủ. Cách hiểu thông số keo được trình bày trong bài keo dán trên decal là gì và cách hiểu thông số.
Khi dán thủ công, nên đặt tem từ một mép rồi miết dần sang mép còn lại để đẩy bọt khí ra ngoài. Nếu số lượng cần dán lớn và dùng thiết bị dán chuyên dụng, cần cung cấp lõi cuộn, chiều cuốn và khoảng cách giữa các tem khi đặt in.
Chọn chất liệu cho nhãn phụ theo môi trường sử dụng
Chất liệu quyết định tuổi thọ và vẻ ngoài của nhãn phụ trong điều kiện thực tế. Cùng một nội dung nhưng tem dán trên hộp giấy khô sẽ khác với tem dán trên bao bì để trong tủ lạnh hay tem tiếp xúc hơi ẩm. Bảng dưới đây tóm tắt các lựa chọn phổ biến.
| Môi trường sử dụng | Chất liệu thường cân nhắc | Lưu ý khi lựa chọn |
|---|---|---|
| Hộp giấy, túi giấy, hàng khô trong nhà | Decal giấy | Bề mặt dễ in, giá trị thể hiện chữ nhỏ rõ nét; ít phù hợp khi tiếp xúc nước hoặc dầu |
| Bao bì có hơi ẩm, thường chạm tay hoặc dính nước | Decal PP | Nhựa PP ít bị ảnh hưởng bởi hơi ẩm so với giấy; thông số cụ thể xác nhận khi báo giá |
| Hàng bảo quản lạnh | Tem chịu lạnh | Xưởng có làm tem chịu lạnh; thông số về ngưỡng nhiệt xác nhận khi báo giá theo điều kiện bảo quản thực tế |
| Bao bì thủ công, phong cách mộc | Decal kraft | Màu nền nâu tự nhiên ảnh hưởng đến màu mực in; nên xem mẫu thật trước khi chốt |
Ngoài môi trường sử dụng, cần cân nhắc màu nền bao bì và độ tương phản của chữ. Về sự khác nhau giữa hai loại giấy phổ biến, trang chất liệu decal kraft và decal giấy khác nhau như thế nào trình bày các điểm doanh nghiệp nên đối chiếu trước khi chọn.
Về điều kiện đặt in, decal giấy được nhận từ 200 tem. Mức này phù hợp với doanh nghiệp nhập hàng theo đợt nhỏ hoặc cần thử nội dung nhãn trước khi in số lượng lớn.
Nội dung biến đổi theo lô: số lô, ngày sản xuất, hạn dùng
Số lô, ngày sản xuất và hạn dùng là nhóm thông tin thay đổi mỗi đợt, vì vậy đây là phần phức tạp nhất khi làm nhãn phụ. Có hai hướng xử lý chính. Hướng thứ nhất là in toàn bộ nội dung, gồm cả số lô và hạn dùng, ngay trên tem cho từng đợt hàng. Hướng thứ hai là in sẵn phần cố định và chừa ô trống để doanh nghiệp tự điền hoặc in bổ sung tại cơ sở bằng thiết bị riêng.
Với hướng thứ nhất, tem đánh số biến đổi là giải pháp thường dùng. Xưởng có làm tem đánh số biến đổi theo dữ liệu do khách hàng cung cấp. Dữ liệu nên được gửi dưới dạng bảng tính có tiêu đề cột rõ ràng, kèm quy tắc đánh số và vị trí đặt số trên tem, để chế bản không phải đoán ý.
Thông tin nên thống nhất trước khi in nội dung biến đổi
- Định dạng ngày tháng, ví dụ thứ tự ngày, tháng, năm và dấu phân cách, để các đợt hàng thể hiện cùng một kiểu.
- Quy tắc đánh số lô, độ dài chuỗi ký tự và có chứa chữ cái hay không.
- Vị trí đặt phần biến đổi trên tem và khoảng chừa riêng nếu mã vạch hoặc mã QR cũng thay đổi theo lô.
Hình dạng và kích thước tem cũng ảnh hưởng đến cách gia công. Tem hình tròn, oval hoặc có góc bo cần dao bế riêng; chi tiết về các cách bế nằm trong bài bế tem là gì: bế rời, bế liền và bế nửa. Với người mới làm quen với việc đặt in tem nhãn, trang cách in tem nhãn cho người mới tóm tắt các bước từ chuẩn bị nội dung đến nhận hàng.
Lỗi thường gặp khi làm nhãn phụ và cách phòng tránh
Các lỗi dưới đây xuất hiện thường xuyên nhất trong quá trình làm nhãn phụ, phần lớn có thể tránh được nếu rà soát ngay từ khâu thiết kế.
- Chữ quá nhỏ. Nội dung dài khiến cỡ chữ bị thu nhỏ, nhất là với chữ có dấu tiếng Việt. Cách xử lý là tăng diện tích tem, rút gọn câu chữ hoặc chia nội dung thành hai tem.
- Nhãn dán lệch hoặc nhăn. Lỗi phát sinh do bề mặt cong hoặc tem quá cứng so với độ cong của bao bì. Cần thử dán mẫu trên bao bì thật.
- Keo không bám bề mặt nhám hoặc ẩm. Lớp phủ đặc biệt, bề mặt sần hoặc hơi ẩm làm keo mất độ bám. Cần trao đổi loại keo khi đặt in và làm khô bề mặt trước khi dán.
- Thiếu thông tin theo nhóm hàng. Nhãn phụ thiếu nội dung theo quy định ghi nhãn hiện hành của nhóm hàng sẽ phải làm lại; nên rà soát với đơn vị tư vấn trước khi gửi in.
- Nội dung không khớp nhãn gốc. Tên sản phẩm, quy cách hay xuất xứ khác nhau giữa hai nhãn làm giảm độ tin cậy; cần đối chiếu từng mục trước khi chốt file.
- Dữ liệu theo lô nhập sai. Số lô hoặc hạn dùng nhập nhầm khiến cả đợt tem không dùng được; nên có người thứ hai kiểm tra bảng dữ liệu trước khi gửi.
- Che mất thông tin có sẵn. Nhãn phụ dán đè lên mã vạch, hạn dùng hoặc cảnh báo trên nhãn gốc làm mất thông tin quan trọng. Cần xác định vùng cấm dán ngay từ khi chọn kích thước tem.
Một cách giảm rủi ro hiệu quả là in bản thử một số lượng nhỏ rồi dán lên bao bì thật để đánh giá chữ, vị trí và độ bám. Xưởng có in bản thử để duyệt màu và bố cục trước khi sản xuất số lượng lớn, giúp phát hiện sai lệch từ sớm. Việc này không thay thế khâu rà soát nội dung của doanh nghiệp.
Hỏi đáp: nhãn phụ là gì và những câu hỏi liên quan
Nhãn phụ là gì và có bắt buộc phải có không
Nhãn phụ là nhãn bổ sung thông tin dán thêm lên bao bì, bên cạnh nhãn chính. Việc có cần nhãn phụ hay không phụ thuộc vào nhóm hàng và vào việc nhãn gốc đã thể hiện đủ nội dung theo quy định ghi nhãn hiện hành hay chưa. Doanh nghiệp tự xác định hoặc tham khảo cơ quan, đơn vị tư vấn có thẩm quyền để biết trường hợp cụ thể.
Nhãn phụ có thay thế được nhãn gốc không
Nhãn phụ không thay thế nhãn gốc mà bổ sung cho nhãn gốc. Hai loại nhãn cần thống nhất về nội dung, và nhãn phụ không nên che những thông tin quan trọng của nhãn gốc như tên sản phẩm, mã vạch, số lô, hạn dùng. Khi cần dán che, nội dung bị che phải được thể hiện lại đầy đủ trên nhãn phụ.
Tem phụ và nhãn phụ có giống nhau không
Trong cách nói thông thường, hai cách gọi này được dùng thay thế nhau để chỉ loại nhãn bổ sung dán lên bao bì. Nếu phân biệt, tem thường chỉ miếng nhỏ, còn nhãn có thể có kích thước lớn hơn với nhiều dòng thông tin. Điều quan trọng hơn là nội dung và vị trí dán, không phải tên gọi.
Nhãn phụ nên chọn chất liệu nào cho hàng bảo quản lạnh
Hàng bảo quản lạnh thường cần chất liệu giữ được độ bám của keo và độ rõ của chữ khi nhiệt độ thấp và có hơi ngưng tụ. Xưởng có làm tem chịu lạnh; thông số cụ thể về ngưỡng nhiệt, loại keo và loại bề mặt dán cần xác nhận khi báo giá dựa trên điều kiện bảo quản thực tế của sản phẩm.
In nhãn phụ cần gửi những thông tin nào
Đơn vị đặt in cần gửi nội dung đã được xác nhận, kích thước tem mong muốn hoặc kích thước vùng dán trên bao bì, số lượng, chất liệu dự kiến và môi trường bảo quản. Nếu có thông tin biến đổi theo lô, cần gửi thêm bảng dữ liệu và quy tắc đánh số. Ảnh chụp bao bì thật giúp xưởng đề xuất kích thước và vị trí dán hợp lý.
Bước tiếp theo
Sau khi nắm nhãn phụ là gì và cách làm nhãn phụ, doanh nghiệp có thể đọc thêm các bài sau để chọn đúng loại tem và chất liệu cho sản phẩm.
- Sticker, decal và tem nhãn khác nhau thế nào: cách phân biệt và chọn
- Keo dán trên decal là gì? Các loại keo và cách hiểu thông số
Đơn vị cần trao đổi thêm về nội dung bài viết có thể liên hệ qua Zalo 0934 510 662 hoặc hotline 0934 510 662. Xưởng làm việc 8h00–18h00, Thứ Hai đến Thứ Bảy.
